İlerleyen yaşla birlikte görülme sıklığı artan kalp
hastalıkları artık gençleri de tehdit ediyor. Erken yaşlarda ani ölüm
nedenlerinin üçte ikisini kalp hastalıkları oluşturuyor. Sigara, yanlış
beslenme, obezite ve yoğun stres gençlerde görülen kalp hastalıklarının ana
sebeplerini oluşturuyor. Bu risk faktörlerini ortadan kaldırmak ve bazı önemli
noktalara dikkat etmek kalp hastalıklarından korunmada büyük rol oynuyor.Memorial Ankara Hastanesi Kardiyoloji Bölümü’nden Doç. Dr. Sercan Okutucu,
gençlerde ani ölüm nedenleri hakkında bilgi verdi.
Kalp kasınızda kalınlaşma varsa ağır egzersizlerden kaçının
Hipertrofik kardiyomiyopati, 30 yaş altındaki kişilerde kalp
kaynaklı ani ölümlerin en sık nedenidir. Ayrıca sporcularda gözlenen ani
ölümlerin de en yaygın nedenleri arasında sayılmaktadır. Bu hastalıklarda kalp
kaslarında anormal bir kalınlaşma mevcuttur. Kalınlaşan kalp kası kalbin kanı
pompalayışına ya da kalbin doluşuna engel olabilmektedir. Bazen kalınlaşan kalp
dokusundan kaynaklanan tehlikeli ritim bozuklukları da olabilir. Bu hastalığın
tanısı olguların çoğunda EKG ve ekokardiyografiyle kolayca konmaktadır. Bu olguların
çoğunda yarışmalı sporlar ve ağır egzersizlerden kaçınılması gerekir. Bazı
olgularda şoklama özelliği olan kalp pilleri gerekebilir. Ayrıca kalbin
kalınlaşan kısımlarına yönelik çeşitli girişimsel ve cerrahi tedavi yöntemleri
bulunmaktadır.
Ritim bozukluğuna neden olan hızlı kalp atışları ani
ölümlere neden olabilir
Uzun qt sendromu ve brugada sendromu hızlı ve düzensiz kalp
atışlarına yol açabilen kalıtsal kalp ritim bozukluklarıdır. Kalbinizdeki ritim
bozukluklarına neden olan hızlı kalp atışları bayılmalara hatta ölüme neden
olabilir. Bu hastalıkların çoğu kalbin sodyum, potasyum ya da kalsiyum
kanallarındaki çeşitli mutasyonlardan ötürü oluşmaktadır. Uzun QT sendromu ve
Brugada sendromunda tanı EKG ile konulabilmektedir. Ani ölüm riski yüksek olan
durumlarda şoklama özelliğine sahip olan kalp pili gerekebilir.
Sigara en önemli risk faktörü
Kalp damarının tıkanması sonucu gençlerde kalp krizi
görülmesi oldukça nadirdir. Her yaşta olduğu gibi genç yaşlarda da kalp
krizinin en önemli risk faktörü sigaradır. Ailesel ciddi kolestrol
yükseklikleri de erken yaşta kalp krizine neden olabilir. Normalde kalbin
dışında seyreden koroner damarların kalp kasının içinden geçtiği ve kalp kası
köprüsü olarak adlandırılan durumlarda ve bazı koroner anomalilerin varlığında
da erken yaşta kalp krizi yaşanabilir.
Gençlerde ani kalp ölümlerinin başka nedenleri de vardır.
Bunlardan biri doğuşta kalp hastalıkları ve kalp kası anormallikleri gibi
kalbin yapısal anormallikleridir. Bir diğer ani ölüm nedeni miyokardit yani
kalp kası iltihabıdır. Göğse alınan bir darbenin kalbin elektrik döngüsünün
yanlış bir zamanına denk sonucu oluşan kalp sarsıntısı da ani kardiyak
ölümlerin nadir görülen sebeplerindendir ve spor yapan genç insanlarda
görülebilmektedir.
Sağlık taraması ve erken tanı çok önemli
Gençlerde görülen ani ölümlerin çoğunda öncesinde herhangi
bir yakınma yoktur bunun için özellikle sporcularda sağlık taraması yapmak çok
önemlidir. Fakat nefes darlığı, göğüs ağrısı, çarpıntı ve bayılmalar kalp
hastalıklarının bir işareti olabilir. Bir diğer önemli ipucu ise aile öyküsünde
50 yaşından önce açıklanamayan ölümler olmasıdır. Ani ölümler, olası gizli kalp
hastalıklarının erken tanı ve tedavisiyle önlenebilir. Ani kalp ölümü riski
altındaysanız doktorunuz ağır ve zorlayıcı sporlardan kaçınmanızı önerebilir.
Altta yatan sebeplere bağlı olarak ani ölüm riskini azaltmak için tıbbi veya
girişimsel tedaviler gerekebilir.
