Çocuklarda en sık
görülen ortopedik sorunlardan biri olan düztabanlık; çoğu zaman ayak yük altındayken
yani yere basarken ayak tabanının iç tarafında olması gereken arkın
görülmemesi, arkadan bakıldığında topuğun dışa dönük durması ve tabanın tamamen
yerle temas etmesi şeklinde kendini gösteriyor.
Ebeveynlerin çocuklarında gördüğü ve endişe ettiği
problemlerin başında gelen düztabanlığın temel olarak iki çeşidi bulunuyor.
Cerrahi müdahale gerektiren ve tedavi edilmezse kalıcı sakatlanmalara sebebiyet
verebilen ‘sert düztabanlık’ toplumda çok sık görülmüyor. Çocuklarda yaygın
olarak görülen esnek düztabanlık ise genellikle bir sağlık problemine yol
açmıyor. Ebeveynlerin, ayak gelişiminin daha hızlı olduğu ilk 5 yaşta
endişelenmemesi öneriliyor. Ancak sert ya da esnek düztabanlık teşhisi için
mutlaka bir uzmana danışılması gerekiyor. memorial Şişli hastanesi Ortopedi ve
Travmatoloji Bölümü'nden Op. Dr. Feridun Yumrukçal, düztabanlıkta doğru bilinen
yanlışlar hakkında bilgi verdi.
Sert düztabanlık kalıcı
sakatlıklara yol açabiliyor
Sert düztabanlık; doğumda kendini göstermekte ve kayık ayak
denilen görüntünün oluşmasına yol açmaktadır. Çoğu zaman ayak bileği
kemiklerinden birinin duruşunun bozukluğundan kaynaklanmaktadır ve beraberinde
başka rahatsızlıklar da olabilmektedir. Muayenede kesin teşhis
konulabilmektedir. Yenidoğan döneminde bazı germe egzersizleri ve alçılamalar
uygulansa da; çoğunlukla 6-12 aylıkken cerrahi tedavi uygulanmaktadır. Sert
düztabanlık tedavi edilmezse kalıcı sakatlığa yol açabilmektedir. Fark
edildiğinde vakit kaybetmeden uygun tedavinin yapılması gerekmektedir. Sert
düztabanlık ne kadar erken fark edilirse ve tedavisine ne kadar erken
başlanırsa, uygulanan tedaviden yüz güldürücü sonuç alma şansı bir o kadar
yükselmektedir. Toplumda daha sık görülen esnek düztabanlık ise çoğu zaman
müdahale edilmesi gereken bir sorun olmamakla birlikte yine de esnek ve sert
düztabanlık ayrımını yapmak için bir uzmana danışmak gerekmektedir.
Ayak gelişim süreci
tamamlanana kadar her bebek düztaban görünür
En sık karşılaşılan düztabanlık esnek düztabanlıktır. Kişi
ayaktayken ayak tabanının çökmesi ancak üstüne basmıyorken normal görünümde
olması şeklindedir. Bütün bebekler doğduğunda düztaban olarak görülmektedir. Bu
yüzden çok küçük yaşlarda düztabanlıktan korkulmamalıdır. Ancak belli bir
yaştan sonra özellikle aile öyküsü de varsa esnek düztabanlık görülme ihtimali
artmaktadır. Toplumda görülme sıklığı erişkinlerde yüzde 20-25 civarındadır.
Ortopedik botlar,
tabanlıklar ve egzersiz tedavi yöntemi değil
Esnek düztabanlığı tedavi ile düzeltmek mümkün değildir.
Esnek düztabanlık çok şiddetli değilse ayak gelişimi tamamlandıkça
kendiliğinden düzelebilmektedir. Eskiden geleneksel olarak tedavi amaçlı
tabanlıklar, ortopedik botlar, egzersizler önerilmekteydi. Ancak bilimsel
araştırmalar; kullanılan tabanlıkların, botların ve egzersizlerin esnek
düztabanlığı düzeltici etkisinin olmadığını göstermektedir. Tabanlıklar,
ortopedik botlar, egzersizler ancak esnek düztabanlığın sebep olduğu ağrı ve
kolay yorulma gibi ikincil problemleri önlemek amacıyla kullanılabilmektedir.
Bunun yanında esnek düztabanlığın şiddeti değişebilmektedir. Şiddetli olanlarda
ayağın iç tarafında bir çıkıntı görülebilir. Bu bölgeyi ayakkabı vurabilir,
nasırlaşma olabilir. Bunları engellemek için de tabanlık ya da ortopedik bot
kullanılabilmektedir. Çocuğa esnek düztabanlık teşhisi konduğunda çoğu zaman
7-8 yaşlarına kadar herhangi bir müdahaleye gerek olmadan takip etmek yeterli
olmaktadır.
İleri düzey esnek
düztabanlıklarda da cerrahi tedavi gerekebiliyor
Esnek düztaban olup ağrı ve aşırı yorulma gibi şikayetleri
olan çocuklarda esnek düztabanlığın şiddeti fazla olabilmektedir. Bu tarz
problemlerde tabanlık kullanmak gerekmektedir. Esnek düztabanlık çoğu zaman
cerrahi tedavi gerektirmese de ileri düzeyde olanlarda cerrahi
gerekebilmektedir. Bu tedavide bazı yumuşak doku ameliyatlarının yanı sıra,
kemik ameliyatları da yapılabilmektedir. Bunlar kemiklerin uzatılması ve
yeniden şekillendirilmesi ile olabileceği gibi, bazı durumlarda ayaktaki
eklemlerin dondurulması ile ayağa şekil verilmesi işlemidir. Bu tedavi
sonucunda ağrısız olarak günlük hayata devam edilebilmektedir.
