Çocuktur, oynar da yorulur da… Ama yorulma, bazen tehlikeli
hastalıkların habercisi olabiliyor! Kalp hastalığı da onlardan biri. Doğuştan
kalp hastalıkları çocuklarda en sık rastlanan kalp hastalığı grubunu
oluşturuyor. Dünyada her yıl 1 milyondan fazla bebek doğumsal kalp hastalığıyla
dünyaya gözlerini açıyor. Yapılan çalışmalar doğumsal kalp hastalıklarının bir
kısmının kalıtsal olduğunu gösterirken, çevresel faktörler de hastalığa zemin hazırlayabiliyor. AcıbademÜniversitesi Atakent Hastanesi Çocuk Kardiyoloji Uzmanı Prof. Dr. Ender Ödemiş“Anne
karnındaki bebekte kalp hastalığı olup olmadığı gebeliğin 18. haftasından
itibaren fetal ekokardiyografi dediğimiz yöntemle araştırılabilir. Bu nedenle
hamilelikte düzenli muayene asla atlanmamalıdır” diyor. Prof. Dr. ender Ödemiş doğumsal kalp hastalıklarının 5 önemli belirtisini anlattı, önemli uyarılar ve
önerilerde bulundu.
Göğüs ağrısı
Çok sık görülen en önemli belirtilerden biri göğüs ağrısı.
Çocuklarda genellikle kas iskelet sistemi, solunum sistemi, sindirim sistemi
gibi kalp dışı nedenlere bağlı olarak ortaya çıkıyor olsa da altında gizli ve
ciddi bir kalp hastalığı da yatabiliyor. Kalp hastalıklarına bağlı olan göğüs
ağrıları egzersiz, nefes darlığı, çabuk yorulma, morarma ve ritim problemleri
ile birlikte görülebiliyor. Çoğunlukla eforla ortaya çıksa da istirahat
esnasında da keskin ağrılar olabiliyor. Ciddi damar darlıklarına bağlı olan
göğüs ağrıları eforla birlikte bayılma ya da ölümle de sonuçlanabilecek ciddi
sonuçlara yol açabiliyor.
Kilo alamama
Özellikle bebeklik çağında kalp yetersizliğinin en önemli
belirteçlerinden birisi olarak karşımıza çıkıyor. Normal sağlıklı bir bebek ilk
1 ay içerisinde ortalama günde 15-30 gram kilo alırken, sağlıklı bir bebeğin 6.
ayda doğum kilosunun iki katına, 1 yaşında ise üç katına ulaşmış olması
gerekiyor. Doğumsal kalp hastalığı olan bebekler genellikle dokulara yeterli
oksijen ya da besin maddelerinin taşınamaması nedeniyle kilo alımında geri
kalıyorlar. Bu bulguya kalp hastalıklarının diğer bulguları da eşlik ettiğinde
çok daha önemli hale geliyor.
Morarma
Özellikle dudaklarda ve ağız içinde morumsu renk değişikliği
ile kendini gösteriyor. Ayrıca tırnak yataklarında da belirgin olabiliyor.
Bebeklerde dudakların etrafında olan ve cilt altında mavimsi damarlanma
şeklinde olan renk değişiklikleri genellikle normal. Çocuğun cilt rengine göre
fark edilmesi zor olacağından önemli olan ağız içinde ve dudakların iç kısmında
ya da dilde olan renk değişiklikler. Üşüyen ve iyi beslenememiş çocuklarda el
ve ayakların uçlarında olan renk değişiklikleri ile karıştırılmamalı. Morarma
bazen emme ve koşma gibi çocuğun efor harcadığı durumlarda artıyor. Uzun süre
morarma olan bebeklerin el ve ayak parmaklarında çomaklama denilen kalıcı kemik
şekil bozuklukları görülebiliyor.
Çarpıntı
Kalp atışlarının çocuk ya da anne tarafından hissedilmesi
çarpıntı olarak tanımlanıyor. Bu bazen kalp atışlarının normalden hızlı bazen
de yavaş olmasına bağlı. Bazı durumlarda da düzensiz kalp atışları
hissediliyor. Genellikle hızlı atışları için anne babanın çocuğun nabzını
sayamayacak kadar hızlı attığını ifade ettiği durumlar ritim problemlerine
işaret ediyor. Bunun dışında ateş, anemi ve tiroit bozuklukları da ritimde
yükselmelere neden olabiliyor. Ancak psikojenik kökenli ergen çocukların,
anksiyetiye bağlı olan kalp atışları ile ayırt edilmeli. Çocuğunuzun çarpıntı
şikayeti varsa mutlaka bir EKG çektirerek altta yatan bir ritim hastalığı olup
olmadığını öğrenin.
Çabuk yorulma
Çocuk Kardiyoloji Uzmanı Prof. Dr. Ender Ödemiş “Çocuklarda
çabuk yorulma kalp yetersizliğinin önemli bulgularındandır. Bebeklerde de
kendini, anneyi iyi emememe ya da emerken nefes nefese kalma ile gösterir.
Bazen bebeğin emme eforu sırasında alnında terlemelerin olduğu görülür. Zaman
zaman nefes alırken de yorulacaktır. Genelde çabuk yorulan kalp hastalığı olan
bebekler, annelerini 10 dakikadan uzun ememezler. Yorulma kendini ayrıca hızlı
nefes alıp verme şeklinde de belli eder. Daha büyük çocuklar günlük
aktiviteleri sırasında yaşıtlarına göre çabuk yorulup dinlenmek bazen de
çömelmek zorunda kalırlar” diyor.
