Özellikle Asya ve Avrupa'da spot doğal gaz fiyatlarında görülen yükseliş, elektrik üretiminde kömür kullanımının yeniden artmasına neden olurken, uzmanlar önümüzdeki yıllarda da fiyat dalgalanmalarının sürebileceğine dikkat çekiyor.Uluslararası Enerji Ajansı'nın (IEA) yayımladığı 2026 üçüncü çeyrek gaz piyasası değerlendirmesine göre, Orta Doğu'da yaşanan gerilimler küresel enerji arzını önemli ölçüde etkiledi. Raporda, sıkılaşan arz koşulları nedeniyle 2026 yılında dünya genelinde doğal gaz talebinde yaklaşık yüzde 0,5 oranında gerileme beklendiği ifade edildi.
Hürmüz Boğazı'ndaki Aksamalar Fiyatları Yükseltti
Enerji piyasalarında fiyat artışının en önemli nedenlerinden biri, küresel LNG ticareti açısından kritik öneme sahip Hürmüz Boğazı'nda yaşanan sevkiyat sorunları oldu.Mart ayında yaşanan tedarik aksaklıklarıyla birlikte Avrupa'nın referans doğal gaz fiyatı TTF, geçen yılın aynı dönemine göre yaklaşık yüzde 32 artarak ortalama 16 dolar/MBtu seviyesine yükseldi. Asya spot LNG fiyatları ise yüzde 45 artışla yaklaşık 17,5 dolar/MBtu seviyesine ulaştı.Haziran ayında bölgede sağlanan geçici diplomatik gelişmeler fiyat baskısını kısmen hafifletse de, sevkiyat hacminin kriz öncesi seviyelere henüz dönemediği belirtiliyor.LNG Arzındaki Açık Başka Bölgelerden Karşılanıyor
Rapora göre, Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri'nde yaşanan üretim ve sevkiyat kayıpları, Kuzey Amerika ile Afrika'da artırılan LNG üretimi sayesinde kısmen telafi edildi.Buna rağmen küresel piyasalarda arz güvenliği konusundaki endişeler devam ederken, yüksek maliyetlerin tüketimi baskıladığı ve yıl genelinde doğal gaz talebinde yaklaşık 20 milyar metreküplük düşüş yaşanmasının beklendiği kaydedildi.Yüksek Doğal Gaz Maliyeti Kömür Kullanımını Artırdı
Artan doğal gaz fiyatları, elektrik üretiminde enerji kaynaklarının tercih edilmesini de etkiledi. Başta Çin, Japonya ve Hindistan olmak üzere birçok ülkede enerji üreticileri, maliyet avantajı nedeniyle yeniden kömür kullanımına yönelmeye başladı.Enerji uzmanları, hükümetlerin uyguladığı yakıt çeşitlendirme politikalarının arz güvenliğini korumada önemli rol oynadığını belirtirken, doğal gaz fiyatlarının yüksek seyretmesinin enerji üretiminde alternatif kaynakların kullanımını artırdığına dikkat çekiyor.Uzmanlardan Orta Vadeli Uyarı
IEA değerlendirmesinde, Katar'daki LNG tesislerinde yaşanan üretim kayıplarının gelecek yıllarda küresel arz üzerinde etkili olabileceği vurgulandı. Tahminlere göre 2026-2030 döneminde oluşabilecek arz açığı, uluslararası doğal gaz piyasalarında fiyat oynaklığının uzun süre devam etmesine neden olabilir.Uzmanlar, küresel enerji piyasalarında arz güvenliği, jeopolitik riskler ve talep dengesi konularının önümüzdeki dönemde doğal gaz fiyatlarını belirleyen temel unsurlar olmaya devam edeceğini ifade ediyor.