Memorial Ankara Hastanesi Ortopedi ve Travmatoloji
Bölümü’nden Prof. Dr. Hakan Özsoy, diz problemlerinin birçoğunun tedavisinde
sıklıkla kullanılan bir yöntem olan diz artroskopisi ile ilgili önemli bilgiler
verdi.
Menisküs ve bağ yaralanmalarında sıklıkla kullanılıyor
Artroskopi diz ekleminin yüksek büyütmeli kameralarla
görüntülenmesidir. 1970’lerden beri sıklıkla kullanılmakta ve kullanımı giderek
artmaktadır. Diz ekleminde menisküsler, bağlar ve kıkırdak bulunur. Menisküsler
kemiklerin arasında bir nevi amortisör, yastık görevi gören yapılardır. Bağlar
kemikleri birbirine bağlayan ve tutan, eklemin düzgün hareket etmesini sağlayan
yapılardır. Kıkırdak ise kemiklerin üzerini saran kaygan kaplama tabakadır.
Artroskopide bu yapıların tamamını görme ve tedavilerini yapma imkanı
bulunmaktadır. En sık eklem içindeki menisküs, bağ ve kıkırdak yaralanmalarında
kullanılmaktadır. Bunun dışında diz artroskopisini kullanıldığı alanlar
şunlardır;
• Sebepsiz meydana gelen ya da iyi huylu tümörler sebebiyle
oluşan, tekrarlayan eklem şişlikleri
• Eklem içindeki iyi huylu tümörlerin tedavisi
• Eklem içinde enfeksiyon ya da iltihap varsa eklemin
temizlemesi ve parça alınması
• Eklemde bir protez ya da platinde enfeksiyon şüphesi varsa
bu şüphenin kesinleştirilmesi
• Eklem içi küçük kırıkların tedavisi
• Eklemde özellikle diz kapağındaki çıkığın yerine oturup
oturmadığının kesinleştirilmesi
• Hareket etmeyen ve sert bir eklemin gevşetilmesi
Açık ameliyat yerine diz artroskopisi
Açık ameliyata göre diz artroskopisinin birçok avantajı
vardır. Bunlardan biri artroskopide dizin arkası da dahil her bölümünün çok
detaylı bir şekilde görüntülenebilmesidir. Dar alanlar da çok net görülebildiği
için, müdahale edilebilen alan çok geniştir. Artroskopi sayesinde açık
ameliyata göre gözle gördüğümüzden daha çok yere daha detaylı ulaşılmaktadır.
Ekleme iki küçük kalem büyüklüğünde aletle girildiği için artroskopi
ameliyatının getirdiği doku hasarı açık ameliyata göre oldukça azdır.
Hasta iş ve sosyal yaşamına hızla dönebiliyor
Açık ameliyatta haftalar süren iyileşme süreci varken
artroskopide basit bir menisküs ameliyatında deliklerin kapanmasıyla hasta 1
hafta içinde daha rahat hareket etmeye başlamaktadır. Eğer artroskopiyle
menisküs tamiri yapıldıysa hasta 3 hafta içinde tam basmakta, çapraz bağ
ameliyatı söz konusu ise hasta 3-4 hafta içinde işine dönmektedir. Futbol,
basketbol gibi spor branşlarında eklem içi yaralanmalar çok sık görüldüğü için
artroskopi yöntemi de bu vakalarda sıklıkla kullanılmaktadır. Mücadele
sporlarını yapan hastalarda rutin hayata dönüş 6-9 aydır. Eklem içinde birçok
bağın yaralanması durumunda bu süre 9 ay 1 yıla kadar uzayabilmektedir.
Çocuklarda da güvenle uygulanabiliyor
Diz artroskopisi her yaş grubunda uygulanabilmektedir.
Çocuklarda bazen doğuştan menisküslerde şekil bozuklukları olmakta ve bu
dizlerde kilitlenmeye sebebiyet vermektedir. Bu durumlarda artroskopiye
başvurulmaktadır. Çocukların dizinde septik artrit denilen bir enfeksiyon
görüldüğünde de büyük kesiler yerine artroskopik olarak iltihap
boşaltılabilmektedir. Diz artroskopisi kötü huylu tümörlerin tedavisinde
kullanılmamaktadır. Enfeksiyonun varlığında bile yapılabilen artroskopi bacakta
damar tıkanıklığı varsa düşünülerek yapılmaktadır. Anestezi doktoru ve hastanın
ortak kararı ile hastanın durumuna en uygun anestezi yöntemi seçilmektedir.
Belden uyuşturularak yapılabildiği gibi, sadece kasıktan yapılan bir iğne ile
bacağın uyuşturulması ile de yapılabilir. Hastanın herhangi bir sağlık sorunu
yoksa tercih edilen yöntem genellikle genel anestezidir.
