Diyabet, pankreastan salgılanan insülin hormonunun
etkinliğinin azalması sonucu kandaki şeker miktarının artması ile ortaya çıkan
ve ülkemizde görülme sıklığı giderek artan, ciddi organ kayıplarına yol açan
kronik bir hastalıktır. uluslararası diyabet federasyonunun verilerine göre
Dünya’da her 11 yetişkinden 1’i diyabet hastası olmakla birlikte, her 7
doğumdan 1’i gebelik diyabetinden etkileniyor.
“Diyabetli bireylerin yaşam kalitelerinin arttırılması;
beslenme, egzersiz, tıbbi tedavi ve eğitimden oluşan dört temel faktörde mümkün
olmaktadır. Bir birey diyabeti iyi yönetmek istiyorsa, hayat standardını
sağlıklı beslenme kuralları üzerine kurmalıdır. Uzun süre aç kalmadan, öğündeki
karbonhidrat miktarına dikkat ederek sağlayan düzenli beslenme, kan şekeri regülasyonunu
sağlayacaktır” diyen İstanbul okan Üniversitesi Hastanesi Beslenme ve Diyet
Uzmanı Dyt. Derya Fidan, diyabet-beslenme ilişkisini anlattı.
Diyabet Hastalarının Beslenme Tedavisinde Altın Oran Nedir?
Öğünlerde tüketilen karbonhidrat kaynakları; meyve, ekmek,
çorba, pilav veya makarna olsun, toplam menünün 4 seçeneğinden sadece 1’i
olmalı. Yani tabağınızı göz kararı 4 eşit parçaya böldüğünüzde 4’de 1 kısmı 1
dilim ekmek veya 1 kepçe çorba olurken, diğer bölmeler ise eşit miktarda et ve
et ürünleri seçeneğinden birini yağsız kütle ağırlığına oranla alınmalı.
Devamında yoğurt, ayran mevsim salata ve bol yeşillikler ile tamamlanmalıdır.
Eğer tüketilen karbonhidrat miktarı artıyorsa buna paralel salata, et ve yoğurt
miktarı da aynı oranda artmalı. Burada önemli olan, kilo yönetimi konusunda
porsiyon kontrolünü de unutmadan bu dizilimi sağlamaktır.
Yemeğinizi Salata İle Başlatıp Salata İle Sonlandırın!
Mide tokluk hacmi yönetilirken salata yenecek ilk besin
olarak önce tüketilmeli, devamında ana yemekte ki protein ve karbonhidrat
kaynağı besinler birlikte tüketilmelidir. Yemeğin sonunda salatanın kalan kısmı
tüketilerek yemeğe son verilmelidir. Böylelikle tüketilen ilk besin olan
salata, mideden ilk çıkan besin olarak beyne tokluk sinyali gönderip daha az
besinle daha çabuk doymanıza yardımcı olacaktır. Bu beslenme stili ile öğünde
ki karbonhidrat kaynakları dengeli olduğundan hem sağlıklı beslenmiş hem de
diyabetinizi iyi yönetmiş olursunuz.
Hangi Besinler Ne Kadar Tüketilmeli!
* Akşam yemeğinden sonra meyve, tatlı, un ve un mamulleri
asla tüketilmemelidir. Aksi durum, sabah açlık kan şekerinizin yüksek çıkmasına
sebep olur.
* Akşam yemekten sonra uyumadan 2 saat önce, 1 bardak ılık
suya 2 yemek kaşığı kadar elma sirkesi konduktan sonra tüketilmesi hem göbek
bölgesi yağlarınızın erimesine fayda sağlarken hem de sabah açlık kan
şekerinizin regüle olmasına yardımcı olacaktır.
* Muz, incir, üzüm, kavun, karpuz, dut, kayısı gibi şeker
oranı daha yüksek meyveler yerine, daha ekşi meyveler tercih edilmelidir. Meyve
ve sebzelerin uygun olanları kabuklu tüketilmelidir.
* Meyve seçenekleri ara öğünlerde tercih edilirken 15 dakika
önce veya beraberinde peynir, ceviz, fındık, badem gibi protein değeri yüksek
besinler ile tüketilmelidir.
* Kan şekerini hızla yükselten basit karbonhidratlar yerine,
kan şekerini yavaş yükselten kompleks karbonhidratlar seçilmelidir. Beyaz ekmek
yerine organik tam buğday ekmeği, ekşi mayalı ekmek, ruşeymli ekmek seçenekleri
tercih edilmelidir.
* Yağda kızartmalar, kavurmalar (et-sebze-hamur işi) ve
yağlı sos eklenmiş besinlerin tüketiminden kaçınılmalıdır.
* Sucuk, pastırma, salam ve sosis gibi işlenmiş besinler
ile; karaciğer, beyin, böbrek gibi sakatatlardan uzak durulmalıdır.
