Kış aylarında sıkça görülen geniz akıntısı, kişinin hayatını
olumsuz etkiliyor ve yaşam kalitesini düşürüyor. Rinit olarak tanımlanan geniz
akıntılarının alerjik ya da alerjik olmayan sebeplerle ortaya çıktığını
belirten uzmanlar, deterjan, parfüm, hava kirliliğine neden olan maddeler,
sigara dumanı, soğuk hava, saç spreyleri ve talk pudrası kullanımının zaman
zaman geniz akıntısına yol açabildiğine dikkat çekiyor.
Üsküdar Üniversitesi npİstanbul Beyin Hastanesi Kulak Burun
Boğaz Uzmanı Prof. Dr. Murat Topak, geniz akıntısı ile ilgili bilgiler verdi.
Solunan hava burunda filtreleniyor
Burunun görevlerinden birinin solunan havanın filtrelenmesi
olduğunu belirten Prof. Dr. Murat Topak,“Burun yoluyla aldığımız havada bulunan
küçük parçacıkların ve yabancı cisimlerin burun içinde yakalanması, bu
maddelerin akciğerlere kadar gitmesini ve vücuda zarar vermesini önlemektedir”
dedi.
Geniz akıntısı her zaman var
Filtreleme görevini mukozanın gerçekleştirdiğini kaydeden
Prof. Dr. Topak, “Burun bu işlevini, burun boşluğunu ve sinüslerin içini örten
mukozanın üzerini kaplayan ve küçük parçacıkların ve yabancı cisimlerin üzerine
yapıştığı mukus olarak isimlendirilen bir sıvı örtü tabakası ile bu mukusu
düzenli ve sürekli olarak burun boşluğunun gerisine yutağa doğru yönlendiren ve
atan tüylü hücreler ile gerçekleştirmektedir. Mukus, burun boşluğu ve
sinüslerin yüzeyini kaplayan mukoza tabakasının içinde bulunan salgı yapan
hücreler tarafından oluşturulur. Günde yaklaşık 1,5-2 litre kadar mukus burun
boşluğunu sürekli olarak temizler, nemlendirir ve yutaktan sindirim sistemine
geçer. Biz çoğu zaman farkında olmasak da sürekli bir geniz akıntımız vardır.”
Rinit, burun tıkanıklığı ve hapşırmaya yol açıyor
Normalden fazla salgı yapıldığında veya mukusun özelliği
değiştiğinde bu durumun fark edilir hale gelebildiğini ifade eden Prof. Dr.
Murat Topak, “Burun akıntısının önden veya genizden olduğu hastalık tabloları
rinit olarak isimlendirilir. Buna ilaveten burun tıkanıklığı, hapşırma, burun
içinde kaşıntı yakınmaları da olabilir” dedi.
Soğuk algınlığında ortaya çıkıyor
Genellikle virüslerle ortaya çıkan nezle gibi soğuk
algınlıklarında ve daha az oranda da bakterilerin neden olabildiği rinosinüzitlerde burun akıntısının ön planda olan şikâyetlerden biri olduğunu
ifade eden Prof. Dr. Murat Topak, hastalık sürecine göre akıntının özelliğinin
(rengi ve kıvamı) değişebildiğini kaydetti.
Deterjan, parfüm ve sigara dumanı da etkileyebiliyor
Enfeksiyonun neden olduğu rinitlerin dışında enfeksiyona
bağlı olmayan rinitlerde de burun akıntısı görülebildiğini ifade eden Prof. Dr.
Murat Topak, şu bilgileri verdi:
“Alerjik rinitler, mevsimsel ortaya çıkabilir veya yıl boyu
sürebilir. Alerjik olmayan rinitlere örnek verecek olursak bunlar arasında
vasomotor rinitler, yemek yeme sırasında ortaya çıkan gustatuar rinitler,
çalışma ortamından kaynaklanan rinitler söylenebilir. Çevremizdeki soluduğumuz
havada bulunan deterjan, parfüm, hava kirliliğine neden olan maddeler, sigara
dumanı, saç spreyleri, talk pudrası, lateks ve tolüen burun akıntısına neden
olabilir“ diye konuştu.
Uzun süreli burun spreyi kullanımına dikkat
Prof. Dr. Murat Topak, bunların yanı sıra çocuklarda burun
içi yabancı cisimleri, uzun süreli dekonjestan nazal spreylerin kullanılması,
kokain, enfiye gibi burun içi madde kullanılması, mukozadaki tüylü hücrelerin
hastalıkları ve burun içinde yer kaplayan tümörlerin de geniz akıntısına yol
açabileceğini belirtti.
Beyin-omurilik sıvısı kaçaklarında geniz akıntısının ortaya
çıkabildiğini kaydeden Prof. Dr. Murat Topak, bunun dışında laringofarengeal
reflü hastalığında da hastaların bir bölümünün geniz akıntısından şikâyet
ettiklerini ifade etti. Prof. Dr. Murat Topak, tedavi yöntemlerinin yapılan
muayene sonucu saptanan nedene göre belirlendiğini ifade etti.
