Nature dergisinde yayımlanan son araştırmaya göre, yerin 5 bin 100 kilometre altında bulunan Dünya’nın iç çekirdeği, bugüne kadar olduğu gibi Doğu’ya değil, artık Batı yönüne doğru dönmeye başladı. Üstelik bu dönüş, oldukça yavaş ilerliyor.
Depremlerle İlişkilendiriliyor
Araştırmacılar, farklı dalga türleri ve tekrarlayan depremler üzerinden yaptıkları incelemelerde çekirdeğin bu yön değişimini tespit etti. 1991–2023 yılları arasında Güney Sandwich Adaları çevresinde meydana gelen 121 deprem analiz edildi. Bulgular, çekirdeğin yön değiştirme sürecinin 2008 yılında başladığını ortaya koydu.
Uzmanlar, özellikle aynı bölgede tekrar eden depremlerin, iç çekirdekteki bu hareketin yüzeye yansıması olabileceğini düşünüyor. Türkiye’de 1999’dan sonra yaşanan bazı büyük depremlerin de bu süreçle bağlantılı olabileceği ihtimali gündeme getirildi.
“Süper Dönüş”ten Yavaş Geri Vitese
Bilim insanları, 2003–2008 yılları arasında iç çekirdeğin hızla doğuya doğru döndüğünü ve bu sürece “süper dönüş” adını verdiklerini belirtiyor. Ancak 2008’den sonra başlayan batıya yönelme hareketi, öncekinin aksine iki ila üç kat daha yavaş ilerledi. Bu asimetrik değişim, yıllardır kabul gören “düzenli salınım” hipotezini de geçersiz kıldı.
Yaşamla Doğrudan Bağlantılı
Uzmanlar, Dünya’nın manto tabakası, dış çekirdeği ve manyetik alanının birlikte yarattığı bu karmaşık süreçlerin, yüzeydeki yaşamı doğrudan etkilediğini vurguluyor. Son yıllarda artan depremlerin nedenine dair yeni ipuçları veren bu bulgular, yerbilim araştırmalarında önemli bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor.
