Beynini seviyorsan dengeli beslen, iyi uyu ve
hareketli yaşa
Davranışlarımızın, ilişkilerimizin,
kararlarımızın ve duygularımızın kaynağı olan beynimizin işlevselliği için
beyin sağlığının önemine işaret eden uzmanlar, beyni tehdit eden faktörlerden
uzak durulmasını öneriyor. Yeterli, ölçülü ve dengeli beslenme, toksik
maddelerden uzak durulması, dinlendirici bir uyku düzeni, fiziksel ve zihinsel
hareketli bir yaşam tarzı, hipertansiyon ve diyabet gibi sistemik hastalıkların
tedavi edilmesi ve kişinin ailesi ve çevresiyle kurduğu sağlıklı ilişkiler beyin
sağlığını olumlu etkiliyor.
Hayatın kaynağı olan organ; beynimiz
Üsküdar Üniversitesi Tıp Fakültesi
Beyin ve Sinir Cerrahisi Anabilim Dalı Başkanı ve NPİSTANBUL Beyin Hastanesi
Beyin ve Sinir Cerrahisi Uzmanı Prof. Dr. Mustafa Bozbuğa, beyin sağlığı ile
yaşam tarzı arasında doğrudan bir ilişki bulunduğunu söyledi.
Beynimizin hayata ait tüm insani
değerlerimizin, etkinliklerimizin, ilişkilerimizin, düşüncelerimizin,
kararlarımızın, eylemlerimizin, davranışlarımızın, duygularımızın,
sevinçlerimizin, mutluluğumuzun ve hüznümüzün kaynağı olan bir organ olduğunu
belirten Prof. Dr. Bozbuğa, “Dolayısıyla insan organizmasında sinir sistemi ve
ilişki içinde – iç içe çalıştığı bedendeki tüm yapılar, dokular, organlar,
sistemler sağlıklı bir yaşam için önemlidir kuşkusuz ancak, beyin sağlığı,
insanın varlık dünyasını anlamlandıran ve ona yön veren bir yapının
işlevselliği için elzemdir ve bu nedenle çok dikkat ve özeni gerektirmektedir”
diye konuştu.
Beyin sağlığını tehdit eden faktörlere dikkat!
İnsanın, çok yönlü varlık yapısının
uyum ve bütünlüğünü olumsuz yönde etkileyen her şeyin aslında insan sağlığını
ve başta beyin sağlığını tehdit ettiğine dikkat çeken Prof. Dr. Mustafa
Bozbuğa, şunları söyledi:
“Bu anlamda, bireyin karşı karşıya
olduğu tüm durumlar, süreçler, yapıp etmeleri, düşünce ve duyguları beyin
sağlığına olumlu ya da olumsuz etki yapmaktadır. Kişinin yaşam biçimi, ruhsal
bakımdan insani anlam ve değerler oluşturabilmiş olması ve bunları hayatında
uygulayabiliyor olması, aile içi, arkadaş çevresi, iş ortamı gibi farklı
düzlemlerde insani ilişkilerini olumlu - istediği yönde geliştirebilmesi,
kültürel çevresi, doğal – yeterli ve ölçülü beslenmesi, toksik maddelerden uzak
durabilmesi, dinlendirici bir uyku düzeni, fiziksel ve zihinsel hareketli bir
yaşam tarzı, hipertansiyon ve diyabet gibi sistemik bir hastalığı varsa doğru
bir şekilde tedavisi, stresin doğru bir biçimde algı ve kontrolü, çevresel ve
kolektif hijyen gibi sanitogenezisi yükselten ve insanın kendini
gerçekleştirebilmesini sağlayan faktörlerin ihlali – aksatılması ölçüsünde
beyin sağlığı başta olmak üzere tüm vücut sağlığı etkilenecek, zarar
görecektir.”
Homeostasis mucizesi insanı yeniliyor
İnsan organizmasında “homeostasis”
denilen, sanki Hipokrat’ın “doğa kendini tedavi eder” söyleyişine karşılık
gelen, çok iyi işleyen bir onarım, uyum, esneklik, düzenleme, yenilenme
mekanizması olduğunu belirten Prof. Dr. Mustafa Bozbuğa, “Normalde, insan
bedeninin işleyişi içinde sürekli bir biçimde sorunlar ortaya çıkabilir ve
bunlar homeostasis ile düzeltilir ve sürecin vücuda zarar vermesi engellenir.
Bunun ötesinde de hastalıklar ya da sorunlar, en azından belli bir aşamaya
kadar belirti ve bulgu vermeyebilirler veya hatta vücuttan elimine
edilebilirler ve düzeltilebilirler” dedi.
Sağlık kontrollerinizi aksatmayın!
“İnsan vücudundaki bu muazzam gücü,
homeostasisi etkin tutabilmek, büyük ölçüde doğru bir yaşam biçimi sürdürmek
ile olanaklıdır” diyen Prof. Dr. Mustafa Bozbuğa, “Bu durum, doğru yaşam biçimi
ruhsal, fiziksel ve sosyal bir denge ve uyumun sağlanması ile
gerçekleştirilebilir; ayrıca, periyodik sağlık kontrollerinin düzenli bir
şekilde yapılması ve herhangi bir yakınma durumunda (en önemlisinin –ve yaygın
olanının- baş ağrısı olduğu söylenebilir), zihinsel – bedensel işlevlerin
aksaması görüldüğünde gecikilmeden bir hekime başvurulması beyin sağlığı ve
erken tanı bakımından değer taşımaktadır” tavsiyesinde bulundu.
Bu önerilere kulak verin
İnsanın genel olarak sağlık durumunun
bir bütün olduğunu ifade eden Prof. Dr. Mustafa Bozbuğa, “Yani sağlıklı bir
insan diyebilmek için, biyopsikososyal (bedenen, zihnen, ruhen ve toplumsal)
bir varlık olan insanın fiziksel, zihinsel, ruhsal ve sosyal yönden tam bir
iyilik halinde olması beklenir, düşünülür. Burada, beyin sağlığı elbette
merkezi ve hiyerarşik bakımdan en üst derecede önem taşıyan bir konumdadır. Bu
yaklaşımla bakıldığında, beyin sağlığını korumak için kişinin fiziksel,
zihinsel, ruhsal ve sosyal yönden de sağlığını koruması - sağlıklı olması
gerekmektedir. Bunun için zihinsel ve fiziksel yönden aktif bir yaşam tarzı,
anlam - amaç ve değerler taşıyan bir hayat öncelikli şartlardır. Doğal ve doğru
- ölçülü beslenme, temiz bir çevre, toksik yani tütün, alkol ve uyuşturucu gibi
zehirli maddelerden uzak durmak, kaliteli ve yeterli sürede uyku uyumak,
stresin kontrolü, varsa hipertansiyon, diyabet ve metabolik bozukluklar gibi
sistemik hastalıkların kontrol ve tedavi altına alınması, genel vücut sağlığı
ve beyin sağlığı için dikkat edilmesi gereken en önemli faktörler olarak
sıralanabilir” dedi.
