Saygın ama denetimli,
sıcak ama bilinçli olmalı
Çocuğun psikolojik gelişimi için “baba” figürünün çok önemli
olduğunu belirten uzmanlar, babanın işlevinin tıpkı anne gibi “ayrı ve eşsiz”
olduğunu vurguluyor. Baba ile çocuk arasındaki ilişkinin doyurucu ve samimi
olmasını, çocuğun babasının varlığını her zaman yanında hissetmesi gerektiğini
belirten uzmanlara göre, “sert ve mesafeli” ya da tam tersi “fazla sıcak ve
yakın” ilişki modelleri sorunlara yol açabiliyor. Uzmanlar, “babaların
çocuklarıyla saygın ama denetimli, sıcak ama bilinçli bir ilişki modeli
geliştirmesini” öneriyor.
Her yıl tüm dünyada Haziran ayının üçüncü Pazar günü Babalar
Günü olarak kutlanıyor.
Üsküdar Üniversitesi npİstanbul Beyin Hastanesi Psikiyatri
Uzmanı Dr. Alper Evrensel, baba-çocuk ilişkisinin çocuğun gelişim sürecindeki
önemine işaret etti.
Baba, güçtür ve
güvendir
Babanın, bir çocuğun psikolojik gelişimi için çok önemli bir
figür olduğunu belirten Dr. Alper Evrensel, şunları söyledi:
“Bebeğe birincil bakım veren her ne kadar anne olsa da
babanın varlığı ve işlevi kendine has özellikleri açısından ikinci plana
atılamaz. Yani annenin işlevi ayrı ve eşsizdir, babanın işlevi de ayrı ve
eşsizdir. Baba; güçtür, fırtınalı denizlerde sığınılacak liman, zorluklarda
dermansız düşmüş bedenin sırtını dayayacağı dağdır. Baba; güvendir, ailenin
savunma sistemidir. Aileyi tehdit eden her türlü saldırıya karşı ailenin
bekasını koruyup himaye edecek bir kalkandır. Böyle bir baba figürünün varlığı
altında çocuk, kendini güvende hisseder ve depresyon-kaygı bozuklukları gibi
hastalıkların temelinin atılması engellenir. Eğer işlevsel bir babanın
varlığında çocuğun herhangi bir türden travma yaşaması da önlenebilmiş olur ise
yetişkinlikte ortaya çıkan travmalarla ilişkili hastalıklar da engellenmiş
olur.”
Erkek çocuk babasını
örnek alıyor
Baba-kız ve baba-oğul arasındaki ilişki ve bu ilişkinin
işlevinin farklı olduğunu belirten Dr. Alper Evrensel, “Babanın kızı ve oğlu
nazarındaki görüntüsü ve işlevi doğal olarak farklıdır. Rol-model dediğimiz
kavram penceresinden bakacak olursak babanın oğlu için kendisinin gelecekte
göreceği babalık ve kocalık işlevleri için bir prototip olduğunu kolaylıkla
söyleyebiliriz. Bu prototipin nasıl bir işlevi olduğuna ilişkin ise evde
uygulamalı pratik dersler veren bir hoca gibidir baba.
Baba, kız çocuğunun
eşine model teşkil ediyor!
Babanın kızı için sergilediği tutum ise ilerideki evleneceği
eşine yönelik bir model teşkil eder. Kız çocuğu babasında gördüğü olumlu
özelikleri kocasında arar, babasındaki sorunlu yönlerin ise kocasında olmasını
istemez. Babasız büyümüş kızlar ise baba yerine koyduğu sembolik bir koca ile
evlenir ne yazık ki” dedi.
Baba-çocuk ilişkisi
doyurucu ve samimi olmalıdır
Baba-çocuk ilişkisi içinde bir ideal tanımı yapmanın çok zor
olduğunu belirten Dr. Alper Evrensel, “Zira babanın ve çocuğun mizaci ve karakteristik
özellikleri, farklı farklı olacağından ikisi arasında kurulan ilişki de biricik
olacaktır. Bu biricik ilişki, başka bir baba-çocuk ilişkisinden elbette farklı
görünümler sergileyecektir. Ancak önemli olan ilişkinin doyurucu ve samimi
olmasıdır. Çocuk babasının varlığını her zaman yanında hissetmelidir. Hatta
baba, vefat ettikten sonra bile manevi açıdan çocuğun hayatı üzerinde
etkilidir. Örneğin meşhur Disney animasyonu “Aslan Kral” filminde yavru aslan
Simba’ya krallık görevini babası Mufasa’nın ruhu hatırlatmıştır” diye konuştu.
Bu formüle dikkat!
Baba-çocuk ilişkisinin sağlıklı gelişimi için babalara
tavsiyelerde de bulunan Dr. Alper Evrensel, şunları söyledi:
“Toplumumuzda iki kuşağın baba-çocuk ilişkisi arasında derin
farklar ortaya çıkmıştır. Şimdi yaşlılık ve dedelik dönemini yaşayan
babalarımızın çocukları ile kurduğu ilişki, mesafeli ve sert bir tarz içerirken
onların oğullarının kendi çocukları ile kurduğu ilişki de daha demokratik,
sıcak ve yakın bir model ortaya çıkmıştır. Her iki tutumun da uç örneklerinden
kaynaklanan sorunlar oluşmaktadır. Sert ve mesafeli bir ilişkide yeterli
babalık işlevi sağlanamamaktadır ve sanki çocuk için babası travmatik bir rol
oynayabilir. Fazla sıcak ve yakın bir modelde ise çocukla babanın arkadaş gibi
bir hale geldiğini ve babaya duyulması gereken saygı ve güvenin sağlanamadığı
görülmektedir. Bu nedenle babaların çocuklarıyla saygın ama denetimli, sıcak
ama bilinçli bir ilişki modeli geliştirmeye gayret göstermesi gerekir.”
