Modern yaşamın bacaklardaki izleri varisler… Eskiden
öğretmen veya doktor hastalığı olarak bilinen varis, günümüzde ofiste saatlerce
hareketsiz oturarak çalışan kişilerin de kâbusu oldu. Sadece uzun süre ayakta
kalmak değil, sürekli oturmak da varis sebebi olarak karşımıza çıkıyor. Kalp ve
Damar Cerrahı Prof. Dr. Barış Çaynak, tüm günü sabit bir şekilde ayakta veya
oturarak geçirenleri uyarıyor: “Asıl yorgun olduğunuzda egzersiz yapın!
Ayaklarınızı günde 3 kez, 5’er dakika 70 derece yukarı kaldırın!”
SÜLÜK TEDAVİSİ İŞE YARAMAZ, ENFEKSİYONA SEBEP OLUR!
Altınbaş Üniversite Hastanesi medical park bahçelievler Kalp
ve Damar Cerrahı Prof. Dr. Barış Çaynak, varisten korunma yollarını ve
ameliyatsız varis tedavisinin ayrıntılarını anlattı…
Varis için kimler risk altındadır konusu günümüz şartları
sebebiyle değişti. Eskiden varis doktor veya öğretmen hastalığı olarak
biliniyordu ve uzun süre ayakta hareketsiz bir şekilde durmaya bağlı olarak
görülen bir rahatsızlıktı. Şimdilerde varis bir ofis hastalığı olarak karşımıza
çıkıyor. Ayaklar sarkık şekilde bütün gün ofiste oturmak da tıpkı ayakta durmak
kadar varis sebebi. Ciddi seviyede ilerlemiş olan varislerin en büyük sebebi
genetik geçiştir. Ailesinde varis hastalığı olanlarda büyük bir oranda genetik
geçiş görülüyor. Varis oluşumunda tek bir mekanizma yoktur.Varis bir damar
hastalığıdır ve tedavisi kalp ve damar cerrahı tarafından yapılmalıdır. Sülük
tedavisi veya diğer çağ dışı tedavi yöntemleri varis için uygun yöntemler
değildir. Varisi için sülük tedavisi yapıp çok ciddi enfeksiyon sorunları
yaşayan kişilerle karşılaşıyoruz. Uygulanan bu yöntem bacakta kızarma, selülit
ve şişmeye sebep oluyor. Küçücük bir varis için yapılan bir sülük tedavisi
neredeyse bacağın tümünde enfeksiyon ve ize sebep oluyor. Bu tarz uygulamaları
kesinlikle önermiyoruz.
YÜZMEK VARİSTEN KORUR
Varise karşı mutlaka hareketli yaşamak gerekiyor. Varis ile
ilgili şikayetler en çok gün sonunda ortaya çıkıyor. Ayaklarda ağırlık hissi,
şişlik, gece ayağa kramp girmesi, ayak bileğinde kaşıntı, ayak tabanında yanma
ve sürekli ayakları oynatma isteği varisin başlıca belirtilerindendir. Gün
sonunda bütün bu şikayetlerin üzerine egzersiz yapan kişiler, eve rahatlamış
bir şekilde dönüyorlar. Ama “Ben çok yoruldum, eve gidip oturayım” dediğin
zaman bu şikayetler geceye kadar devam ediyor.Gece krampları oluyor ve ertesi
gün kişinin daha yorgun bir şekilde uyanıp, daha da ağır şikayetler yaşamasına
sebep oluyor. Bu nedenle düzenli egzersiz çok önemlidir. Egzersiz yaparken
özellikle diz altı kaslarını değil, üst bacak ve alt karın kaslarını
çalıştırmak önemli. Pilates, yoga, yürüyüş ve yüzme varise karşı en çok fayda
görülen egzersizlerdendir.
GÜNDE 3 KEZ BACAKLARINIZI YUKARI KALDIRIN
"Günde en az 3 sefer, 5’er dakika uzanır vaziyetteyken,
ayakları 70 derece yukarı doğru kaldırmak varis gelişimini engeller" diyen
Kalp ve Damar Cerrahı Prof. Dr. Barış Çaynak, "Bacağa soğuk uygulanması da
varise iyi gelenler arasında. Duş sonrası soğuk suyla ayakları yıkamak
varislere iyi gelen basit uygulamalardır. Kişide hiçbir varis problemi olmasa
bile çok fazla ayakta veya oturarak sabit duracakları zaman (toplantılarda veya
uzun yolculuk yapacaklarında) koruyucu varis çorapları kullanmalıdır. Varis
çorabı yoğun durağan günlerde gün sonunda oluşabilecek şikayetleri ortadan
kaldırıyor. Aslında en çok yorgun hissedilen günler spor yapılmalı. Hem üst
bacak, hem de alt karın kaslarını çalıştırdığı için; yüzmek varisten korunmak
için en iyi yöntemdir" dedi.
AMELİYATSIZ VARİS TEDAVİSİ
Varis bir damar hastalığıdır ve bu hastalığın tedavisi kalp
ve damar cerrahı tarafından yapılır. Defalarca varis tedavisi, köpük
uygulamaları, lazer tedavileri görmüş kişilerle karşılaşıyoruz ve ‘Daha önce
hiç bacak ultrasonu çektirdiniz mi?’ diye sorduğumda ‘Hayır hiç yapılmadı’
diyorlar. Oysa iç damarları görmeden etkin bir tedavi uygulanması mümkün
değildir. İç varis sorunu çözülmeden varis sorunu ortadan kalkmayacaktır ve
varis gittikçe büyüyecektir. Bu nedenle iç varis olup olmadığını tespit etmek
çok önemlidir. İç varisin tek bir mekanizması yoktur. Genelde varisler kapak
yetmezliğine bağlı bağlı olarak görülüyor fakat kimi zaman bir takım başka
nedenleri de olabiliyor. Bu nedenleri birbirinden ayırt edip, nedene yönelik
tedavi yapmak başarılı sonuçlar elde etmek açısından önemlidir. Erken dönem
varis şikayetleri varken veya bunlarla birlikte bacakta görsel olarak örümcek
ağı gibi olan kılcal varisler bulunduğunda bacak ultrasonu ile bir iç varis
tespit edilebilir. Varise sebep olan ana damar dolaşım dışı bırakılır.
"Artık varis ameliyatı değil, varis işlemi
yapılıyor" diyen Kalp ve Damar Cerrahı Prof. Dr. Barış Çaynak, "Çünkü
artık varis tedavisi kesisiz ve dikişsiz, günü birlik işlemlerdir. Varisli
damarı görmek için hastaya doppler (bacak ultrasonu) yapılıyor. İşlemde de
doppler eşliğinde, varise sebep olan damar devre dışı bırakılıp, dolaşım derin
damara veriliyor. Eskiden yaptığımız o damarı kasıktan kesip, derin damardan
ayırmak ve içerden çekip çıkarmaktı. Çok ilerlemiş varislerde hala bu yöntemi
kullandığımız oluyor fakat erken dönemde teşhis edilen varislerde dopplerle
damarın içerisine girip, damarı içeriden kapatabiliyoruz. Ameliyatla yapılan
aynı işlemi tek bir iğne ile yapıyoruz. Damarı kapatmak için radyo frekans ve
lazer gibi bazı enerji kaynaklarından faydalanıyoruz veya damarı içeriden
yapıştırıcılar ile yapıştırıyoruz. Varis erken dönemde tedavi edildiğinde
ameliyatsız çözümleniyor ve hastalar çok daha rahat ediyorlar. Oluşacak büyük
varislerin de önüne geçiliyor. Varis tedavisi günü birlik olarak uygulanıyor.
Tedaviden sadece birkaç saat sonra hasta evine dönebiliyor" diyor.
Varisin genelde ilaçlı bir tedavisi yoktur. Aromaterapi,
krem vs. gibi alternatif ürünlerin varise olumlu bir etkisi yoktur. İleri
derecede semptomatik olan varis şikayetleri yaşayanlarda işe yarayan ilaçlar
vardır. Fakat bunlar semptomatik ilaçlardır yani tedavi edici değildir.
VARİS ÇORABI GİYİN
Kompresyon tedavisi yani varis çorabı kullanımı en etkili
tedavi yöntemlerindendir. Varis çoraplarının pek çok çeşidi bulunmaktadır.
Kişiye özel tedaviye uygun olarak seçilmesi açısından mutlaka bir uzmana
danışılmasında fayda var.
BY-PASS’TA VARİSLİ DAMAR KULLANILAMAZ
Hastalar genellikle, ilerleyen zamanlarda by-pass ameliyatı
olurlarsa, bacak damarını kullanıp kullanmayacağımızı merak ediyorlar. Varisli
damar by-pass ameliyatında kullanılamaz. Bu nedenle kişi ilerleyen dönemlerde
by-pass ameliyatı oluğunda o damarı kullanmıyoruz.
KADINLARIN ŞİKAYETİ KOZMETİK GÖRÜNÜM
Büyük varislerin dışında daha küçük varis sorunları da
vardır. Onlar iç damarlara bağlı olmadan sadece bacakta görülen küçük kılcal
damarlar şeklinde olabiliyor. Kadınlar bu küçük kılcal damarlardan erkeklere
oranla daha fazla rahatsız oluyorlar. Bu tür varisler genelde diz arkasında
görülüyor. Eğer bu kılcalları etkileyen bir iç damar yoksa sadece köpük
tedavisi (skleroterapi) ile varisi tedavi ediyoruz. Köpük tedavisi varisli
damarı kapatmaya yönelik bir işlemdir ve damarın kapanması, bacaktaki
siyahlaşmış damar görüntüsünün ortadan kalkmasını sağlıyor.
